Haaientanden zijn witte driehoeken op het wegdek met de punten naar je toe. Ze zijn geen advies om extra goed op te letten, maar een verkeersteken met een duidelijke betekenis: bestuurders voor wie zij zijn aangebracht moeten voorrang verlenen aan bestuurders op de kruisende weg. Dat staat in artikel 80 van het RVV 1990. Ze komen voor bij kruispunten, rotondes, fietspaden en andere oversteekpunten. Om de regel goed toe te passen, kijk je niet alleen naar de markering maar ook naar de weg die wordt gekruist.
Wat betekenen haaientanden precies?
De tanden laten zien welke bestuurder moet wachten. Je verleent voorrang aan bestuurders op de kruisende weg: bijvoorbeeld een auto op de doorgaande weg, een fietser op een kruisend fietspad of verkeer op een rotonde. Voorrang verlenen betekent dat je hun voortgang niet belemmert. Verminder dus vóór de tanden snelheid, kijk beide kanten op en stop wanneer een bestuurder anders zou moeten remmen, uitwijken of snelheid minderen.
Haaientanden zijn niet hetzelfde als een verplichting om bij elke nadering volledig stil te staan. Is de kruising overzichtelijk en komt er geen verkeer waaraan je voorrang moet verlenen, dan kun je na zorgvuldig kijken doorrijden. Een stopbord is anders: bij bord B7 moet je stoppen op de voorgeschreven plaats. Bord B6 betekent voorrang verlenen; haaientanden kunnen die voorrangssituatie op het wegdek verduidelijken. Borden en markering lees je altijd samen met de hele situatie.
Bestuurders, voetgangers en een zebrapad
De tekst van artikel 80 spreekt over bestuurders. Een voetganger is geen bestuurder en krijgt dus niet enkel door haaientanden voorrang. Dat is een belangrijk onderscheid in theorievragen. Bij een voetgangersoversteekplaats gelden eigen regels; daarnaast kunnen verkeerslichten, afslaan of een verkeersregelaar bepalen wat je doet. Zie je een voetganger bij een oversteek, pas je snelheid altijd tijdig aan en geef je ruimte wanneer de situatie of veiligheid dat vereist. Gebruik haaientanden nooit als reden om een kwetsbare weggebruiker te verrassen.
Bij een fietspad is een fietser wél bestuurder. Haaientanden vóór een kruisend fietspad betekenen daarom dat je de fietser op dat pad voorrang verleent als de tanden voor jou zijn aangebracht. Controleer ook de richting van het fietspad: een fietser kan sneller naderen dan je verwacht. Kijk voor andere kruispunten zonder markering bij het gelijkwaardig kruispunt.
Stap voor stap naderen
Kijk eerst waar de tanden precies liggen en welke weg of rijbaan je gaat kruisen. Zoek vervolgens naar verkeer van links en rechts, inclusief fietsers die deels achter geparkeerde auto’s of begroeiing verborgen zijn. Controleer daarna of een bord, verkeerslicht, stopstreep of rotonde de situatie verder regelt. Pas ten slotte je snelheid aan. Zo voorkom je de fout dat je alleen naar de driehoeken kijkt en een bestuurder op een naastgelegen fietspad mist.
Stel dat je vanaf een parkeerterrein naar een weg rijdt en voor het fietspad haaientanden ziet. Je stopt of wacht wanneer dat nodig is voor fietsers op dat pad. Daarna kan de uitritregel nog steeds maken dat je het overige verkeer voor moet laten gaan wanneer je de openbare weg oprijdt. Een markering neemt een bijzondere manoeuvre niet automatisch weg. Lees daarom ook wanneer je een uitrit verlaat.
Veelgemaakte denkfouten
“Haaientanden betekenen altijd stoppen” klopt niet; je verleent voorrang en stopt wanneer dat nodig is. “Haaientanden gelden voor voetgangers” is eveneens te absoluut; de markering gaat over bestuurders op de kruisende weg. Ook is het fout om te denken dat verkeer op een brede weg vanzelf voorrang heeft. De tanden of andere tekens geven de regel aan. Houd verder rekening met verkeerslichten: een groen licht kan een ander gedrag vragen dan de markering die je op het asfalt ziet.
Mini-checklist bij haaientanden
- Voor wie zijn de haaientanden aangebracht?
- Welke kruisende rijbaan of welk fietspad hoort erbij?
- Welke bestuurders kunnen daar van links of rechts komen?
- Staat er ook een bord B6, B7, verkeerslicht of stopstreep?
- Is stoppen nodig om anderen ongehinderd te laten doorgaan?
Veelgestelde vragen
Mag ik over haaientanden rijden?
Ja, nadat je voorrang hebt verleend aan bestuurders op de kruisende weg en de situatie veilig is.
Hebben voetgangers bij haaientanden voorrang?
Niet op grond van de tanden alleen. Beoordeel een zebrapad, lichten, afslaan en veiligheid volgens de regels die daarbij horen.
Hoe leer ik markeringen herkennen?
Combineer deze pagina met voorrangsregels, oefen met gratis vragen en bekijk voorbeelden in het theorieboek.
Theorieproef.nl is onafhankelijk van het CBR. Deze pagina bevat geen officiële CBR-vragen; raadpleeg voor de precieze regel altijd het actuele RVV 1990.