Wie een uitrit verlaat, voert een bijzondere manoeuvre uit. Artikel 54 van het RVV 1990 bepaalt dat bestuurders die een bijzondere manoeuvre uitvoeren het overige verkeer voor moeten laten gaan. Dat is breder dan alleen “voorrang van rechts”: ook voetgangers, fietsers en verkeer op de weg waarop je uitkomt kunnen erbij horen. Een uitritconstructie herkennen is nuttig, maar maak de regel niet afhankelijk van één uiterlijke vorm. De feitelijke aansluiting en de manoeuvre zijn beslissend.
Wat is de regel bij een uitrit?
Rijd je vanaf een uitrit de weg op, dan laat je al het overige verkeer voorgaan. Dat geldt bijvoorbeeld bij het verlaten van een parkeerplaats, erf, tankstation, garagepad of terrein. De bestuurder op de weg hoeft niet van rechts te komen. Ook een fietser op een kruisend fietspad en een voetganger die je pad kruist kunnen deel uitmaken van het overige verkeer dat je niet mag hinderen. Nader langzaam, kijk naar beide kanten én naar het trottoir of fietspad en rijd pas door wanneer iedereen ruimte houdt.
De omgekeerde richting vraagt andere aandacht. Sla je vanaf de openbare weg een uitrit in, dan ben je afslaand en kunnen regels over rechtdoorgaand verkeer, fietsers en voetgangers relevant zijn. De uitritregel gaat dus vooral over het verlaten van de uitrit. Kijk bij afslaan ook naar rechtdoor op dezelfde weg.
Een uitrit herkennen zonder te gokken
Een uitrit is vaak herkenbaar aan een doorlopend trottoir, verhoogde inrit, andere bestrating, verlaagde stoepranden, bermbanden of de aansluiting met een terrein. Geen enkel kenmerk is op zichzelf een waterdichte toets. Een brede inrit kan een uitrit zijn, maar een smalle weg kan ook een gewone zijweg zijn. Kijk naar het geheel: sluit de weg aan als publieke straat of geeft hij vooral toegang tot een erf, parkeerterrein of gebouw? Is de inrichting duidelijk ondergeschikt aan de weg waarop je uitkomt?
Bij twijfel kies je geen voorrang op basis van zelfvertrouwen. Verminder snelheid, maak oogcontact zonder daarop te vertrouwen en geef ruimte. In een theorieplaatje kunnen meerdere kenmerken bewust zijn opgenomen. Beschrijf voor jezelf eerst waar ieder voertuig vandaan komt, en pas daarna de regel toe. De verkeerssituatie is belangrijker dan het ene stukje stoep dat je denkt te herkennen.
Stap voor stap uitrijden
Stop of vertraag vóór het trottoir en het fietspad, zodat je zicht hebt zonder iemand te blokkeren. Kijk links en rechts naar fietsers, bromfietsers en verkeer op de rijbaan. Kijk ook naar voetgangers: iemand kan achter een geparkeerde auto, heg of bestelbus vandaan komen. Rij pas op als je niemand tot remmen, uitwijken of wachten dwingt. Slaat een ander voertuig vlak vóór de uitrit af, neem dan niet aan dat de hele weg vrij is; er kan verkeer naast of achter dat voertuig rijden.
Parkeerplaats naar een straat
Je rijdt uit een parkeerterrein naar een weg met een fietspad. Je laat eerst het verkeer op het fietspad en op de weg voor. Als er haaientanden zijn, onderstrepen die mogelijk een voorrangssituatie, maar de bijzondere manoeuvre blijft een centrale reden om het overige verkeer voor te laten gaan. Zie ook wat haaientanden precies betekenen.
Uit een uitrit naast een gelijkwaardig kruispunt
Een auto op een zijstraat lijkt van rechts te komen, maar rijdt in werkelijkheid vanuit een uitrit. De bestuurder uit de uitrit moet dan wachten. De regel “rechts gaat voor” hoort bij een gelijkwaardig kruispunt tussen bestuurders, niet bij iedere plek waar twee routes elkaar raken. Vergelijk deze situatie met een gelijkwaardig kruispunt.
Veelgemaakte denkfouten
“Een doorlopend trottoir betekent altijd uitrit” is te absoluut; de hele inrichting telt. “Alleen auto’s op de weg gaan voor” is eveneens onjuist, want artikel 54 spreekt over het overige verkeer. Ook wordt een uitrit soms als een normale zijstraat gelezen en vervolgens de regel van rechts toegepast. Begin daarom steeds met de manoeuvre: waar komt het voertuig vandaan en rijdt het een weg of terrein op of af?
Mini-checklist bij een uitrit
- Verlaat ik een terrein, erf, parkeerplaats of andere uitrit?
- Is de aansluiting als uitrit ingericht, bekeken als geheel?
- Wie zijn alle overige weggebruikers: voetgangers, fietsers en bestuurders?
- Moet ik eerst een trottoir of fietspad kruisen?
- Kan iedereen zonder remmen of uitwijken doorgaan?
Veelgestelde vragen
Heeft verkeer van rechts voorrang bij een uitrit?
Wie de uitrit verlaat, laat het overige verkeer voor. De regel van rechts is dus niet het startpunt.
Moet ik voetgangers bij een uitrit laten passeren?
Ja, als uitrijdende bestuurder laat je het overige verkeer voor en je voorkomt altijd gevaar voor voetgangers.
Waar kan ik uitritsituaties oefenen?
Lees eerst voorrangsregels, oefen met gratis vragen en bestudeer situaties in het theorieboek.
Theorieproef.nl is onafhankelijk van het CBR. Deze pagina bevat geen officiële CBR-vragen; de concrete inrichting en actuele wet bepalen een individuele situatie.